Verpleegkundig specialist Jeannette: 'We praten niet over erectiestoornissen'

Als Jeannette Verkerk (50) na haar atheneum was ingeloot voor een studie geneeskunde, was haar werktraject misschien rechtlijniger geweest: studeren, specialiseren, klaar. Maar het liep anders. Als alternatief koos ze hbo-v en werd ze verpleegkundige. Via onder andere de neurologie, wijkverpleging, verslavingszorg en urologie, stuitte ze twee jaar geleden op een bijzondere vacature. Nóg een studie. In september 2019 is Jeannette de eerste én de enige verpleegkundig specialist in de andrologie in Nederland.

Je bent een vrouw gespecialiseerd in mannenkunde. Schrikken jouw patiënten als ze je voor het eerst zien?
"Nee zelden, gelukkig. Heel soms zegt een patiënt dat hij liever een man had gezien, maar het systeem werkt bij ons nu zo dat ze eerst bij mij komen. En verder is het voor mij zaak om er rustig over te praten, alsof het een heel normaal onderwerp is. Dat is het voor mij inmiddels ook wel hoor, na anderhalf jaar."

Je hoort niet vaak iemand zeggen: urologie – dát is spannend.
"Het is een klein vakgebied – vooral in vergelijking met chirurgie en cardiologie. Maar ik vind het ontzettend interessant. Bij andrologie, dat onder urologie valt, heb ik te maken met zaken als erectiestoornissen, vruchtbaarheidsproblemen en kromstand van de penis. Mannen leggen bij mij alles op tafel. En daar komt ook veel psychologie bij kijken."

Kromstand? Wat moet ik me daarbij voorstellen: dat een man alleen rechtsaf kan plassen?
"Nee, kromstand bij een erectie (de ziekte van Peyronie, red.). Het wordt veroorzaakt door bindweefselvorming in de penis, waardoor deze krom wordt bij de erectie en dat kan ervoor zorgen dat penetratie heel moeilijk of zelfs onmogelijk is. We kunnen een corrigerende operatie doen of injectietherapie geven – tot nu toe als enige ziekenhuis in Nederland."

Veel mensen hebben al moeite met het wóórd piemel. Laat staan dat ze er makkelijk over praten als er iets aan mankeert. Heb je veel te maken met schaamte?
"Zeker. Mannen praten in hun vriendenkring niet over zaken als erectiestoornissen. Het is mijn taak in dat eerste gesprek om ervoor te zorgen dat patiënten zich op hun gemak voelen. Dat doe ik door mezelf eerst kort te introduceren en te vertellen dat ik binnen de urologie gespecialiseerd ben in mannenproblemen. Dan zie je ze kijken van: o, dan ben ik in ieder geval aan het goede adres. En wat scheelt: de eerste stap hebben ze al gezet omdat ze zijn doorverwezen door de huisarts, wat betekent dat ze in ieder geval al één keer over hun situatie hebben gesproken."

Lopen ze door die schaamte al veel langer dan nodig rond met hun probleem?
"Vaak wel, maar dat betekent ook dat ze echt toe zijn aan een oplossing. Die bereidwilligheid helpt misschien ook wel hun ongemakkelijke gevoel te overwinnen."

Er wordt weleens gezegd dat artsen te kil en zakelijk zijn. Is dat extra lastig bij 'gevoelige materie'?
"Dat hoor je inderdaad. Maar dat heeft ook te maken met hun beperkte tijd. Artsen hebben op een poli vaak maar tien minuten tijd voor een patiënt. Bovendien zitten artsen meer op de cure dan op de care; bij verpleegkundigen is dat juist andersom. Als verpleegkundig specialist zit je precies op het snijvlak van die twee: je behandelt de patiënt, maar begeleidt hem ook met de zorg eromheen. Hoe ga je met het probleem om, wat betekent het voor je? Ik krijg op onze poli veertig minuten voor het eerste gesprek. En dat is ook nodig, want de problemen waarmee patiënten komen zijn intiem en hoef ik er niet hak-tjak doorheen te haasten."

Maken mensen in je omgeving weleens grappen?
"Ja hoor. Dan zeggen ze dat ik meer van hun ballen en penis afweet dan zij zelf. En dat is misschien ook wel zo, haha."

Welke patiëntervaringen zijn je bijgebleven?
"Ik kan omwille van het vertrouwen helaas geen individuele cases bespreken. Maar in het algemeen is het fantastisch om mensen door middel van medicijnen of ingreep verder te helpen en hun (seks)leven weer terug te geven. Ik doe polibezoeken en begeleid een groot deel van de patiënten – afhankelijk van hun probleem – van A tot Z op de poli; alleen bij een operatie, specifieke behandeling of specifiek probleem neemt de uroloog het over. Ik ben al begonnen met assisteren bij operaties. Voor mij persoonlijk is het fantastisch om nog te blijven leren en doorgroeien, zelfs op mijn vijftigste."

Jeannette Verkerk is werkzaam in het St. Antoniusziekenhuis in Nieuwegein. Daarnaast is ze lid van Uroned (voorloper van V&VN Urologie Verpleegkundigen), voorzitter V&VN Urologie Verpleegkundigen, bestuurslid European Association for Urology Nurses en Docent UCS opleiding.

Tekst: Carolien Spaans | Beeld: Peter de Krom

Cookiegebruik

Ik accepteer Nee, liever niet